Ξεκινάμε !

Είμαστε εδώ πρώτα γιατί αγαπάμε να μαθαίνουμε. Βάζουμε ένα στόχο και προσπαθούμε να βρούμε μεθόδους και τεχνικές έτσι ώστε να τον κατακτήσουμε.  Αλλά πώς μαθαίνουμε ;  Εξερευνούμε, ανακαλύπτουμε  καινούργια πράγματα και ανακατασκευάζουμε τις αντιλήψεις που έχουμε προς αυτό που θεωρούμε πιο σωστό. Πετυχαίνουμε λοιπόν να αποκτούμε νέες γνώσεις, δεξιότητες και αξίες.Οι πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου είναι η αφετηρία της διαδρομής στη γνώση και την ανακάλυψη, και αυτό ισχύει και για τους μαθητές αλλά και για τους δασκάλους τους. Για το λόγο αυτό, αποφάσισα να φτιάξω έναν ιστότοπο αφιερωμένο αποκλειστικά στις τάξεις του δημοτικού, εδώ που όλα ξεκινάνε !

Καλώς ήλθατε λοιπόν ! Καλό ταξίδι !
Φράττη Παναγιώτα Αλεξάνδρα

Προσοχή : Σας ενημερώνουμε ότι οι διαχειριστές της ιστοσελίδας ουδεμία σχέση έχουν με τις διαφημίσεις που επιλέγονται και προβάλλονται εδώ.  Για να καταγγείλετε προσβλητικό ή άλλο περιεχόμενο παρακαλούμε επικοινωνήστε με την ομάδα του wordpress  στο support@wordpress.com  στέλνοντας και φωτογραφία της οθόνης (χρησιμοποιώντας το πλήκτρο PRTSC)

Βιβλία για παιδιά που τελείωσαν την Α΄δημοτικού

Κατάλογος βιβλίων από το ΕΚΕΒΙ (Εθνικό Κέντρο Βιβλίου)

 

Παρατίθεται ένας ενδεικτικός κατάλογος λογοτεχνικών βιβλίων κατάλληλων για τις ηλικίες των 6 – 8 χρόνων. Ο κατάλογος αυτός καταρτίστηκε από τον κ. Σ. Γ. Παπαδάτο, Λέκτορα στο ΤΕΠΑΕΣ του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Στον κατάλογο προσθέσαμε μερικά καινούργια βιβλία που κρίνουμε αξιόλογα. 

 

ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΟΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΩΝ ΒΙΒΛΙΩΝ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ

ΜΕ ΜΙΚΡΗ ΑΝΑΓΝΩΣΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

  1. Γ. Σεφέρης: Ποιήματα με ζωγραφιές σε μικρά παιδιά, εκδ. Ερμής, 1992
  2. Κ. Κέιβ: Το Κάτι ‘Άλλο, εκδ. Πατάκη, 1997
  3. Μ. Κοντολέων: Ελίτσα ή Παπαρούνα, εκδ. Άγκυρα, 2009
  4. Χρ. Μπουλώτης: Η σκυλίσια ζωή του γάτου Τζον Αφεντούλη, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2009
  5. Ζ. Βαλάση: Το ψηλότερο μπαλκόνι του κόσμου, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2006
  6. Αλ. Κυριτσόπουλος: Μία + 5 Καρυάτιδες, εκδ. Κέδρος, 2007
  7. Ευγ. Τριβιζάς: Ο πόλεμος των Ούφρων και των Τζούφρων, εκδ. Μίνωας, 2006
  8. Ευγ. Φακίνου: Ξύπνα Ντενεκεδούπολη, εκδ. Καστανιώτη, 1997
  9. Τζ. Ντι Πενάρ: Ο λύκος ξαναγύρισε, εκδ. Παπαδόπουλος, 1995
  10. Σ. Ζαραμπούκα: Φυσικά σ΄αγαπώ!, εκδ. Κέδρος, 2008
  11. Ελ. Μαντέλου: Η Περιπέτεια κρυμμένη στις σελίδες, εκδ. Πατάκη, 2005
  12. Ντ. Μακ Κι: Έλμερ, ο παρδαλός ελέφαντας, εκδ. Πατάκη, 1996
  13. Ζ. Λάουμπε: Ο παππούς πετάει, εκδ. Κάστωρ, 2000
  14. Β. Ηλιόπουλος: Κι οι ιστορίες μεταναστεύουν, εκδ. Πατάκη, 2009
  15. Αλ. Μητσιάλη: Η νύχτα των πυγολαμπίδων, εκδ. Πατάκη, 2009
  16. Β. Μώραλη: Η βροχή των αστεριών, εκδ. ModernTimes, 2008
  17. Κοντολέων Μάνος : Στο νησί της ροδιάς , εκδ. Ψυχογιός , 2014
  18. Κ. Δημητριάδου: Η Αρήτη της ροδιάς, εκδ. Λιβάνη, 2009
  19. Φρ. Αλεξοπούλου: Φίλοι; Φως φανάρι, εκδ. Παπαδόπουλος, 2005
  20. Τ. Αποστολίδης-Κ. Βουτσάς: Οι μύθοι του Αισώπου σε κόμικς, εκδ. Μεταίχμιο, 2006
  21. Ει. Μάρρα: Το μυστικό τραγούδι της Μάτας, εκδ. Κέδρος, 1987
  22. Β. Μάστορη: Πού πήγε το φεγγάρι απόψε;, εκδ. Πατάκη, 1996
  23. Μ. Ντεκάστρο: Στο Μουσείο, εκδ. Παπαδόπουλος, 2007
  24. Τζ. Τασάκου: Τα ξύλινα παπούτσια της Ξανθής, εκδ. Παπαδόπουλος, 2006
  25. Μπ. Ρόζεν-Μ. Τσίτας: Μη φεύγεις, εκδ. Ψυχογιός, 2009
  26. Ρ. Ρώσση-Ζαϊρη: Το παιδί που βρήκε ένα αστέρι, εκδ. Μεταίχμιο, 2009
  27. Μ. Αγγελίδου: Ελληνική Μυθολογία-Πώς ξεκίνησε ο κόσμος, εκδ. Παπαδόπουλος, 2006
  28. Ρ. Μάρσαλ: Μισώ το διάβασμα, εκδ. Κάστωρ, 2001
  29. Ερίκ Μπατού: Νίνο, ο μικρός κλόουν, εκδ. Μεταίχμιο, 2004
  30. Πικμάλ Μισέλ : Ο μικρός φιλόσοφος: Μα είμαι πια μεγάλος! , εκδ Μεταίχμιο , 2014
  31. Σ. Παράσχου: Δεν υπάρχουν δράκοι, σου λέω, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2001
  32. Ντ. Παπαλιού: Όταν η Έλλη έγινε αόρατη, εκδ. Παπαδόπουλος, 2009
  33. Φ. Δενδρινού: Το Σπίτι, εκδ. Εν Πλω, 2010
  34. Κ. Μάγος: Το μακρύ ταξίδι του Αιμίλιου, εκδ. Πατάκη, 2010
  35. Πιέρ Λορί: Το βιβλίο που πετάει, εκδ. Μεταίχμιο, 2009
  36. Ροντάρι Τζάνι : Παραμύθια για να σπάτε κέφι , εκδ. Κέδρος 2013
  37. Α. Πιπίνη: Ο Ευγένιος και ο ιερός πάπυρος, εκδ. Μεταίχμιο, 2010
  38. Ν. Παναγιωτόπουλος: Ο ιπποπότης και  η νεραϊγελάδα, εκδ. Ελληνικά Γράμματα, 2009
  39. Ευγ. Τριβιζάς:Τα τρία μικρά λυκάκια, εκδ. Μίνωας, 1994

 

Προγραφικές Ασκήσεις

Από  μελέτες που έχουν γίνει, καταδεικνύεται το γεγονός ότι η πιο ενεργητική περίοδος ανάπτυξης – σωματικής και νοητικής του παιδιού είναι το διάστημα από τη γέννηση μέχρι και την ηλικία των 4 χρόνων, οπότε  και μπορούμε να λάβουμε  σημαντικές πλέον ενδείξεις για τη νοημοσύνη του παιδιού. Εύλογο είναι λοιπόν, ότι τα ερεθίσματα που θα προσφέρουν οι γονείς στο παιδί τα πρώτα χρόνια της ζωής του – και κυρίως η μητέρα, που περνά συνήθως περισσότερο χρόνο με το παιδί­ είναι αυτά που θα καθορίσουν την μετέπειτα συναισθηματική και νοητική εξέλιξή του και ακαδημαϊκή πρόοδο. Ένα παιδί που έχει δεχθεί ποικιλία εμπειριών στο ξεκίνημα της ζωής του είναι λοιπόν ένα παιδί που αναμένουμε να εξελιχθεί ικανοποιητικά σε κάθε τομέα και να έχει καλή επίδοση στο σχολείο.

Οι  6 βασικές προϋποθέσεις που πρέπει να έχει ένα παιδί πρινξεκινήσει η διδασκαλία γραφής είναι:

· Η ανάπτυξη των μικρών μυών της παλάμης

· Ο οπτικό­κινητικός συντονισμός

· Η ικανότητα του να πιάνει σωστά το μολύβι

· Η ικανότητα του να σχηματίζει ομαλά τα βασικά σχέδια, όπως κύκλους και γραμμές

· Η αντίληψη γραμμάτων, που συμπεριλαμβάνει την ικανότητα του παιδιού να αναγνωρίζει φόρμες ή να βρίσκει ομοιότητες και διαφορές.

· Ο προσανατολισμός στη γραπτή έκφραση που περιλαμβάνει την οπτική ανάλυση των γραμμάτων και των λέξεων καθώς και τη διάκριση δεξιού ­αριστερού.

Το παιδί της προσχολικής ηλικίας που δεν είναι σε θέση π.χ. να διακρίνει τα διάφορα μεγέθη και σχήματα ή να συναρμολογήσει ένα παζλ, ενδέχεται να έχει αργότερα μεγάλη δυσκολία στην ανάγνωση και γραφή, καθώς και οι δυο συνιστούν δεξιότητες  που προαπαιτούν στην αναγνώριση λεπτών διαφορών ανάμεσα στα γράμματα, προκειμένου να σχηματιστούν συλλαβές, λέξεις και προτάσεις αργότερα.

Καλό θα ήταν ο γονιός να εξοικειώνει το παιδί με τα σύνεργα του γραπτού λόγου από πολύ νωρίς. Χρωματιστά μολύβια και χαρτί μπορούν να δοθούν στο παιδί  ήδη από την ηλικία των 18 μηνών. Το φύλλο χαρτιού πρέπει να είναι αρκετά μεγάλο, ώστε να επιτρέπει την ελεύθερη κίνηση του χεριού. Μεγάλα πρέπει επίσης να είναι και τα πρώτα μολύβια, ώστε να μπορεί το παιδί να τα πιάνει με όλο του το χέρι. Αργότερα, καθώς εξελίσσεται ο συναρμονισμός των μυών, γύρω στα 4 χρόνια, μπορείτε να του δώσετε μικρότερα μολύβια, αφού θα είναι πλέον σε θέση να τα πιάνει με το δείχτη και τον αντίχειρα.

Από τα 3 του χρόνια το παιδί είναι συνήθως έτοιμο να αναλάβει δραστηριότητες λεπτής κινητικότητας, όπως: να περνάει χάντρες σε μια κλωστή, να κυλάει μπίλιες, να δουλεύει με πλαστελίνη να πιάνει με μια τσιμπίδα μικρά αντικείμενα να βιδώνει και να ξεβιδώνει καπάκια Τέτοιου τύπου  δραστηριότητες ενισχύουν τους μύες κάθε δαχτύλου και αναπτύσσουν την χειροτεχνική επιδεξιότητα.

Οι προγραφικές ασκήσεις είναι επίσης αναγκαίες, για την εκμάθηση των γραμμάτων και των αριθμών. Σκοπός τους είναι να θεμελιώσουν και να εδραιώσουν στο παιδί την κατάκτηση της εικόνας του γράμματος αλλά και της αλληλουχίας  των κινήσεων που απαιτούνται προκειμένου αυτή να αναπαραχθεί. Το παιδί, για να κατακτήσει πλήρως την κίνηση  και την χειρονομία της γραφής, χρειάζεται να ισορροπήσει τις μυϊκές του δυνάμεις και να χειριστεί με ευλυγισία κάθε άρθρωση  του χεριού. Η εκπαίδευση αυτή πρέπει να έχει ήδη αρχίσει πριν το παιδί πάρει μολύβι στο χέρι του.

Ένα παιδί είναι έτοιμο για τη γραφή όταν έχει αναπτυχθεί ικανοποιητικά στον οπτικό, κινητικό, αισθητηριακό και αντιληπτικό τομέα. Ο επαρκής συντονισμός της λεπτής κίνησης, δηλαδή των κινήσεων της άκρας χείρας, είναι επίσης απαραίτητος για το σχηματισμό γραμμάτων με ακρίβεια.

Με τον γραφισμό θα καταπιαστούμε αφού έχει προηγηθεί η εκπαίδευση  αυτή. Οι δραστηριότητες που βελτιώνουν τις προγραφικές δεξιότητες να ξεκινάνε με αφρό, με δακτυλομπογιές, με άμμο ή άλλα μέσα. Στη συνέχεια οι ασκήσεις μπορούν να γίνουν στον πίνακα ή σε ένα χαρτόνι κολλημένο στον τοίχο, με μαρκαδόρους, ξυλομπογιές, ή με κηρομπογιές. Ασκήσεις που ενδείκνυται για το στάδιο αυτό είναι:

·  Σχεδίαση οριζόντιων και κάθετων γραμμών.

·  Σχεδίαση ημικύκλιου, κύκλου, τετραγώνου. ( Η φορά των σχεδίων είναι πάντα δεξιόστροφη).

·  Σχεδίαση κυμάτων

·  Σχεδίαση ελατηρίων  UUUUUUUU,

·  Σχεδίαση κορυφών  VVVVVVVV,  ΛΛΛΛΛΛΛΛΛ

·  Σχεδίαση  σπιτιού, με σχηματισμό αρχικά ενός τετραγώνου και έπειτα μιας κορυφής

·  Σχεδίαση τριγώνου.

Από τα 5 τους χρόνια τα παιδιά θα πρέπει ν’ αρχίσουν να εκτελούν τις ασκήσεις σε φύλλο χαρτιού πάνω στο τραπέζι. Συχνά ειδικά τις πρώτες φορές το πιάσιμο του μολυβιού είναι αρκετά χαλαρό. Για να το βελτιώσουν, τα παιδιά πρέπει ν ‘ αποκτήσουν αρκετή μυϊκή δύναμη και ευλυγισία των αρθρώσεων. Οι παραπάνω ασκήσεις βοηθούν και σ’ αυτό. Επιπλέον, μπορείτε να προσθέσετε ασκήσεις: όπου το παιδί οφείλει να χαράξει ένα δρόμο ανάμεσα σε 2 παράλληλες γραμμές. με τυπωμένα σχέδια, όπου το παιδί ακολουθεί (πατώντας απλώς από πάνω με το μολύβι) τις γραμμές του σχεδίου, χωρίς να σηκώνει από το χαρτί το μολύβι του. όπου το παιδί οφείλει να ενώσει τις τελείες, προκειμένου να αναπαραστήσει ένα συγκεκριμένο πρότυπο που του δίνεται.

Πηγή :  Δημοτικός Οργανισμός Υγείας και Κοινωνικών Θεμάτων (ΔΟΥΚ)

Συγγραφέας : Βιργινία Πολυμεροπούλου (εργοθεραπεύτρια)

http://www.doyk.gr/vivliothiki/pdf/ygeia/psihiki_ygeia/paidiki_ilikia/exikiosi_me_ti_grafi.pdf

 

Δείγματα προγραφικών ασκήσεων :

Φωνολογική επίγνωση

Το λέμε και το γράφουμε.

Τα παιδιά της πρώτης δημοτικού, αρχίζουν σιγά σιγά να κατανοούν πως κάθε λέξη αποτελείται από ξεχωριστούς ήχους . Προσπαθούν να εξετάζουν την κάθε λέξη τόσο σε επίπεδο συλλαβών  (πα-πι ) όσο και σε επίπεδο φθόγγων/φωνημάτων  (π – α -π- ι  ) κάτι που στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσουν για να διαβάσουν  και να γράψουν. Φωνολογική επίγνωση, λοιπόν, ονομάζουμε την ικανότητα των παιδιών να αντιλαμβάνονται ότι κάθε  ήχος που προφέρουμε όταν μιλάμε  αντιστοιχεί σε ένα γραπτό σύμβολο και άρα για να γράψουμε όλα όσα σκεφτόμαστε, αρκεί να συνδυάσουμε τα συγκεκριμένα γραπτά σύμβολα που μαθαίνουμε.

Πώς να ενισχύσουμε την ικανότητα αυτή ;

Πολύ σημαντική εδώ είναι η αίσθηση της ακοής. Μερικά έξυπνα σενάρια για να ενισχύσουμε τη φωνολογική επίγνωση είναι τα εξής :

  • Βοηθάμε τα παιδιά προφέροντας λέξεις , χωρίζοντάς τες στις συλλαβές τους  π.χ. χτυπώντας τα χέρια μας σε κάθε συλλαβή. Πα – να – γιώ – της
  • Μπορούμε ακόμα να τα ενθαρρύνουμε να λένε αργά – αργά τους ήχους από τους οποίους αποτελείται μια λέξη γ/α/τ/α/
  • Μια ακόμα ιδέα θα ήταν να αλλάξουν το αρχικό γράμμα της αλλάζοντας παράλληλα και τη σημασία της χρησιμοποιώντας μικρά στιχάκια και εντοπίζοντας τις διαφορές. Στο  πεπόνι έβγαλαν το π έβαλαν το λ και έγινε  λεμόνι. Ήρθαν τα τέσσερα αδέρφια ο Τάκης, ο Μάκης, ο Σάκης  και ο Λάκης
  • Προσθέτουμε, αφαιρούμε  γράμματα ή να αντιστρέφουμε συλλαβές από τη λέξη( ακόμα και φτιάχνοντας λέξεις χωρίς νόημα).άστρο-κάστρο ,  αχλάδι-λάδι,  παπί-πίπα
  • Ακόμα μπορούμε να αφηγηθούμε ένα παραμύθι στο οποίο τα παιδιά θα συμμετέχουν κατασκευάζοντας λέξεις….ο Κώστας βρέθηκε  σε ένα μαγικό παντοπωλείο που μπορούσε να αγοράσει μόνο ό,τι άρχιζε από α ….. τι μπορεί να αγοράσει(Στο παραμύθι του Ε. Τριβιζά : Ο λαίμαργος Τουνελόδρακος  υπάρχει μια μορφή τέτοιας άσκησης όταν ο ήρωας καλείται «να βάλει 100 φισ και 100 τίκια  και να φτιάξει 100 φιστίκια)

Σε κάθε περίπτωση οι ασκήσεις φωνολογικής επίγνωσης αποτελούν ένα σημαντικό (και διασκεδαστικό) κομμάτι για το ξεκίνημα της Α΄ Δημοτικού.

Γλωσσάρι

Φωνήματα : ονομάζονται οι ελάχιστες μονάδες ήχου κάθε γλώσσας που λειτουργούν διακριτικά, δηλ. διακρίνουν σημασίες, π.χ. πόνος, τόνος. 

Φθόγγος  : κάθε ήχος που χρησιμοποιείται από τους ομιλητές μιας γλώσσας.

Γράφημα : η βασική μονάδα κάθε συστήματος γραφής (π.χ. στα αλφαβητικά συστήματα γραφής το γράμμα)

Πηγή για τους όρους  : http://www.komvos.edu.gr/glwssa/glossa.htm

Διαβάζοντας ιστοριούλες με το παιδί σας

  • Βάλ΄τε το παιδί να διαβάζει δυνατά κάθε βράδυ.
  • Διαλέξτε ένα ήσυχο μέρος , όπου το παιδί θα συγκεντρώνεται στην προσπάθειά του να διαβάσει.
  • Καθώς το παιδί διαβάζει, βρείτε λέξεις με ομοιοκαταληξία π.χ. λιοντάρι – πατάρι , σκυλάκι – φιλάκι
  • Καθώς το παιδί διαβάζει εάν κάνει κάποιο λάθος εντοπίστε την λέξη που παρέλειψε ή που δεν πρόφερε σωστά  και βοηθήστε το να τη διορθώσει.
  • Όταν το παιδί σας σταματήσει για να διορθώσει το λάθος του, ζητήστε του να ξαναδιαβάσει την πρόταση για να σιγουρευτείτε πως κατανοεί την πρόταση που διαβάζει.
  • Ζητήστε από το παιδί να σας πει με δικά του λόγια την ιστορία που διαβάζει.
  • Για να ελέγξετε ότι το παιδί καταλαβαίνει όσα διαβάζει, σταματάτε το πού και πού και ρωτήστε το για τους χαρακτήρες ή τα γεγονότα που συμβαίνουν στην ιστορία.
  • Ρωτήστε το παιδί σας για ποιο λόγο ο ήρωας του βιβλίου πήρε μια συγκεκριμένη απόφαση και ζητήστε του να αιτιολογήσει την απάντησή του με φράσεις μέσα από το κείμενο.
  • Πριν τελειώσετε την ιστορία  ζητήστε από το παιδί σας να σας πει τι πιστεύει ότι θα γίνει στο τέλος
Πηγή : Αμερικάνικο Υπουργείο Παιδείας